QR menü nedir, nasıl yapılır? Türleri, yasal kural ve masaya koymadan önce bilinmesi gerekenler

Restoranlar için Sofra adını verdiğim bir yönetim yazılımı geliştiriyorum; kasa, adisyon, mutfak ekranı ve karekod menü aynı sistemin parçaları. Bir işletmeye kasa programı anlatmaya gittiğimde konuşma neredeyse her seferinde QR menüye geliyor ve hep aynı sorular soruluyor: hangisini yaptıralım, basılı menüyü kaldırabilir miyiz, kod bozulursa ne olur? Bu yazıda o soruların cevabını, sahada gördüklerimle birlikte anlatıyorum.

QR menü nedir?

QR menü, masaya, tezgâha ya da paket servis poşetine basılan bir karekodun müşteriyi menüye götürdüğü dijital menüdür. Müşteri telefonunun kamerasını koda tuttuğunda menü tarayıcıda açılır; uygulama indirmesi gerekmez. İşletme için asıl kazanç basım maliyetinden çok güncelliktir: fiyat, ürün ya da günün yemeği değiştiğinde bütün menüleri yeniden bastırmak yerine tek bir yerde değişiklik yaparsınız.

Üç tür QR menü var, hepsi aynı işi görmüyor

PDF ya da görsel menü. Basılı menünüzün dosyası bir bağlantıya yüklenir, karekod o dosyayı açar. En hızlı ve en ucuz yol budur, ama telefonda kullanışlı değildir: müşteri küçük yazıyı okumak için ekranı büyütür, sayfalar arasında kaybolur, dosya büyükse zayıf bağlantıda geç açılır. Fiyat değiştiğinde dosyayı yeniden hazırlamanız gerekir.

Web menü. Menü, telefona göre tasarlanmış bir sayfa olarak açılır: kategoriler, ürün fotoğrafları, açıklama ve fiyat. Okunması kolaydır, aranabilir, güncellemesi tek tıktır. Doğru kurulduğunda en sağlıklı başlangıç budur.

Siparişli menü. Müşteri menüden ürünü seçip siparişi masadan gönderir. Bu tür ancak sipariş doğrudan adisyona ve mutfağa düşüyorsa anlamlıdır; aksi halde garson bir ekrandan okuyup ikinci bir yere yazar ve işletme bir kolaylık yerine ikinci bir iş edinir. Siparişli menü düşünen bir işletmeye önce kasa ve adisyon düzenini soruyorum.

Yasal kural: QR menü basılı listenin yerine geçmez

En sık yapılan hata, karekodu masaya koyup basılı menüyü kaldırmak. Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8. maddesinde 19 Aralık 2023'te yapılan değişiklikle, 1 Ocak 2024'ten beri yiyecek ve içecek hizmeti veren işletmelerin fiyat listelerini işyerinin giriş kapısının önünde ve hizmet verilen masaların üstünde, kolayca görülüp okunabilecek biçimde bulundurması zorunlu. Yönetmelikte karekod geçmiyor; yani müşterinin fiyatı görmek için telefonunu çıkarmak zorunda kalmaması gerekiyor.

Bu yüzden önerdiğim düzen şu: masada okunaklı, sade bir fiyat listesi, yanında da ayrıntılı menüye götüren karekod. Burada önemli bir uygulama ayrıntısı var: basılı liste ile dijital menü aynı veriden beslenmezse ilk fiyat değişikliğinde ikisi birbirinden ayrışır ve müşterinin önüne iki farklı fiyat çıkar. Sofra'da bu yüzden fiyat tek bir yerde tutuluyor; menü, adisyon ve kasa aynı kayıttan okuyor. Hangi sistemi kullanırsanız kullanın, fiyatı tek bir yerden değiştirip basılı listeyi de o listeden yenileyin.

QR menü nasıl yapılır? Adım adım

1. Menüyü yazıya dökün. Kategoriler, ürün adları, birer cümlelik açıklamalar, porsiyon ya da gramaj ve fiyat. İçerik bilgisini soran müşteriler için malzemeleri de yazın.
2. Türü seçin. Menüsü sık değişmeyen küçük bir kafe için web menü yeter; masa sayısı çok olan ve garson trafiği sıkışan bir işletmede siparişli menüyü adisyonla birlikte düşünün.
3. Menüyü kendi adresinizde yayınlayın. Menünün isletmeniz.com/menu gibi kendi alan adınızda durması, hizmet sağlayıcınızı değiştirdiğinizde karekodun ölmemesi demektir.
4. Kodu sabit üretin. Karekod doğrudan menü adresine gitsin. Ücretli "dinamik QR" hizmetleri kodu kendi adresleri üzerinden yönlendirir; abonelik bittiğinde masadaki bütün kodlar birden çalışmayı bırakabilir.
5. Basın ve deneyin. Kodu birkaç santimden küçük basmayın, parlak ve yansıyan zeminlerden kaçının. Basmadan önce farklı telefonlarla, masanın gerçek ışığında okutun.
6. Google'a da ekleyin. Google İşletme Profili'ndeki menü bağlantısına aynı adresi yazın; işletmenizi Haritalar'da bulan kişi menüyü de görsün.

Menü telefonda hızlı açılmalı

Masadaki müşteri bekletilmez; menü birkaç saniye içinde açılmazsa garsonu çağırır. Restoranlardaki kablosuz ağ çoğu zaman zayıf olduğu için menü sayfasının mobil veride de hızlı açılması gerekir. Benim baktığım üç şey: ürün fotoğrafları telefona uygun boyutta ve modern bir biçimde (WebP gibi) sunuluyor mu, sayfa açılırken gereksiz betik yükleniyor mu, menü ilk ekranda kategori seçtiriyor mu? Sayfa hızını nasıl ölçtüğümü ayrıca site hızı ve Core Web Vitals yazısında anlattım.

QR menü fiyatları neye göre değişir?

Ücretsiz bir karekod üreticisi ve bir PDF ile başlamak mümkün; çoğu işletmenin ihtiyacı ise bunun ötesinde. Maliyeti belirleyen kalemler şunlar: menünün tasarımı ve ürün fotoğrafları, web menünün kurulumu ve barındırması, aylık abonelikli bir menü platformu kullanılıyorsa onun ücreti, masa standı ya da etiket baskısı ve siparişli menüde adisyon ile mutfak ekranının kurulumu. Kendi alan adınızda duran bir menü, platform değiştirdiğinizde baskıları yenileme masrafını da ortadan kaldırır.

Samsun'da nasıl çalışıyorum?

Bir restoran ya da kafeyle çalışırken önce mevcut menüyü, kasa düzenini ve masaların nasıl döndüğünü görüyorum. Menü sık değişmiyorsa sade bir web menü ve doğru basılmış karekodlar yetiyor; adisyonla bağlanması gereken bir yapı varsa Sofra'nın demosunu işletmede birlikte açıp kendi menünüzle deniyoruz. Sofra'nın neler yaptığını Sofra sayfasında anlattım; web tarafı için Samsun web tasarım sayfasına bakabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Sık sorulanlar

QR menü zorunlu mu? Hayır. Zorunlu olan, fiyat listesinin işyerinin girişinde ve masaların üstünde okunur biçimde bulunmasıdır. QR menü bu listenin yanında, ayrıntılı menü için kullanılır.

QR menü ücretsiz yapılabilir mi? Basit bir PDF menü ve ücretsiz bir karekod üreticisiyle yapılabilir. Telefonda rahat okunan, güncellemesi kolay ve kendi alan adınızda duran bir menü ise kurulum gerektirir.

Fiyat değişince karekodu yeniden bastırmak gerekir mi? Web menüde gerekmez; kod aynı adrese gider, değişiklik o adreste yapılır. Basılı fiyat listesini ise yeni fiyatlarla yenilemeniz gerekir.

QR menü Google Haritalar'da görünür mü? Google İşletme Profili'nizdeki menü bağlantısına menünüzün adresini eklerseniz işletmenizi Haritalar'da açan kişi menüye de ulaşır.